|
موسیقی الکترونیکی به معنی موسیقی ایجاد شده به وسیله تجهیزات الکترونیکی است. هر صدایی که به وسیله یک سیگنال الکترونیکی تولید شود ممکن است موسیقی الکترونیک نامیده شود. به هر حال در یک طبقه بندی ادبی و بازاریابی، موسیقی الکترونیکی به موسیقی تولید شده به طور کامل به وسیله اجزا الکترونیکی اشاره دارد. از قبیل کامپیوتر، سینتی سایزر، ماشین درام و سمپلر. موسیقی الکترونیکی امروزه دارای سبکهای زیر میباشد:
Trance
-
Hard trance
-
Goa trance
-
Melodic trance
-
Minimalist trance
-
Progressive trance
-
Psychedelic trance
مكالمه بين دستگاههاي موسيقي (MIDI)
سرانجام در دهه 1980 مكالمه بين دستگاهها(سازها)ي موسيقي آغاز شد و بدينوسيله انقلابي در جهان موسيقي الكترونيك به وجود آمد.اكنون يك ساز الكترونيك ميتواند به ديگري بگويد:« نت دوي وسط Middle را با 60% قدرت بنواز،سپس مي اكتاو چهارم E4 را با اندكي قدرت بيشتر بزن. » ساز دوم به اين ديالوگ گوش ميدهد،آن را ميفهمد و نتها را به ترتيب ميزند و اين روند تا زماني كه زبان ارتباطي را ميفهمد ادامه دارد.زباني كه اكنون در اين سازها دخالت دارد MIDI نام دارد.حتي اگر سازها بتوانند با هم صحبت كنند،هنوز هيچ اختياري از خود ندارند.در واقع تنها منشأ وابستگي آن دو به طور زنجيروار،نوازنده است.بنابراين دستگاهها اجراي نوازنده را با ترجمه آن به MIDI تفسير ميكنند. MIDI به عنوان زباني كه براي فرستادن اطلاعات اجرايي از يك دستگاه به دستگاه يا دستگاههاي بعدي به كار ميرود در نظر گرفته ميشود.
گرچه MIDI جنبه جديدي از موسيقي الكترونيك است،اما قبلاً به صورت يك زبان خانگي در عرصه كامپيوتر مورد نظر بوده است.امروز MIDI يك از مشخصههاي بارز موسيقي الكترونيك است.
MIDI به طور وسيعي به عنوان زبان دستگاههاي موسيقي شناخته شده است. MIDI در مدت كوتاهي بسيار وسعت يافت،زيرا در بسياري از شرايط قابل استفاده است. MIDI يك واژه جهاني است.
با وجود زبانهاي گوناگون در دنيا، MIDI تنها يك زبان است و ميتواند رابطي بين دستگاههاي امريكايي،ژاپني،ايتاليايي،يا آلماني باشد.مهمتر اين كه از MIDI ميتوان براي مكالمه دستگاههاي گوناگون از كارخانجات مختلف استفاده كرد.مثلاً براي يك پيانوي الكتريكي اين امكان وجود دارد كه يك سينتيسايزر و يك ريتمساز صحبت كند.سرانجام MIDI يك قدرت بالقوه فوقالعاده براي رشد و پيشرفت است.
اكنون اين پرسش پيش ميآيد كه چگونه از MIDI براي اين مكالمه استفاده ميشود؟براي توضيح اين مسئله،به پشت ساز الكترونيك خود نگاه كنيد.رابطها و ترمينال هاي گوناگون در پشت ان تعبيه شده است.از جمله MIDI IN , MIDI OUT و احتمالاً MIDI THRU .
اينها گوشها و دهانهاي مكالمات MIDI ميباشند و براي هرگونه ارتباط از نوع MIDI ميباشند و براي هرگونه ارتباط از نوع MIDI لازم است.پيامها از MIDI OUT يك دستگاه به MIDI IN دستگاه ديگر،به وسيله كابلي فرستاده ميشود.كابل مورد استفاده پنج سوزن دارد كه بايد كاملاً در پنج سوراخ هر ترمينال جاي گيرد.توجه داشته باشيد كه سوكتهاي DINSYNC بسيار شبيه به سوكتهاي MIDI است اما كاملاً با آن فرق دارد.
بنابراين كابل MIDI را به سوكت DINSYNC متصل نكنيد.(رابطههاي پنجشاخه MIDI در بازار يافت ميشود).
MIDI IN براي شنيدن پيامهاي ورودي، MIDI OUT براي گويش پيامها(خروجي) است. MIDI THRU بسيار شبيه MIDI OUT است به اين ترتيب كه با دستگاه بعدي سخن ميگويد و پيام را ميفرستد اما نه پيام خودش را،در واقع MIDI OUT دستگاه اول را براي دستگاههاي بعدي تكرار ميكند.در واقع MIDI THRU از هر پيام خروجي كپي ميگيرد و براي يك دستگاه ديگر كه به آن متصل است ميفرستند.
مكالمه يك طرفه:
گفتيم اطلاعات موسيقيايي از MIDI OUT يك دستگاه به MIDI THRU دستگاه بعدي و از آنجا به MIDI IN دستگاه سوم ميرود.پيامها اغلب به طور يك طرفه ارسال ميشود.به اين ترتيب كه گوينده و شنونده در مكالمه ثابت ميمانند.مثلاً يك دستگاه كنترل كننده كيبرد كه بخودي خود صدايي ندارد يا يك مدوله كننده صدا كه كيبرد ندارد.عملكرد ثابتي دارند.آنها ميتوانند هم Master(فرمانده) و هم Slave(فرمانگيرنده) باشند.در اين شرايط گويند Master و شنونده Slave ناميده ميشود.
ارتباط Slave/Master هميشه يك به يك نيست.تعداد Slaveها ميتواند افزون شود.در نتيجه حتي در سيستمهاي بسيار بزرگ MIDI كه از دستگاههاي متنوع به تعداد زياد تشكيل شده است،اگر شما خط سير يكطرفه MIDI را با استفاده از اتصالات THRU كنترل كنيد،هيچ مشكلي نخواهيد داشت.ميتوانيم زنجيروار دستگاهها را به طور سري به هم وصل كنيد.اما در واقع مكالمات MIDI،ديالوگهاي بسيار مشكل را در بر ميگيرد،بنابراين اتصال بيرويه MIDI THRU مكالمه دستگاهها را با مشكل مواجه ميكند و در اين حالت سيستم شما ممكن است اصلاً كار نكند.بنابراين چهارمين يا پنجمين دستگاه در سيستم،ممكن است اطلاعات را اشتباه دريافت كند.براي پرهيز از اين وضع،دستگاههاي Master و Slave را تا آنجا كه ميتوانيد به هم نزديك كنيد.البته منظور از نزديكي در اينجا،كم كردن فاصله نيست،بلكه استفاده از جعبه MIDI THRU است.
جعبه MIDI THRU اطلاعات MIDI را از دستگاه Master به طور همزمان به دستگاههاي ديگر (Slave) ميفرستد.بنابراين تمام Slaveها در يك زمان و به طور درست اطلاعات را دريافت ميكنند.بنابراين سعي كنيد حتيالمقدور حتي در سيستمهاي سادة اتصال دستگاهها از جعبه MIDI THRU استفاده كنيد.
سودمنديهاي MIDI
در نظر بگيريد MIDI OUT يك پيانوي الكترونيكي به MIDI IN يك سينتيسايزر متصل شده است.اگر سينتيسايزر روي صداي STRING تنظيم شده باشد،نواختن پيانو سبب خواهد شد تا سينتيسايزر دقيقاً همان نتها را با صداي STRING بنوازد.نتيجه صدايي بسيار بزرگ و پر با باند پهن خواهد بود،گويي كه يك اركستر با نوازنده پيانو همراهي ميكند.تركيب جالب ديگر صداي هارپ از پيانو،با صداي فلوت سينتيسايزر است.به همين ترتيب صداي Pipe organ را ميتوانيد با صداي كر سينتيسايزر تركيب كنيد.دو صداي ترومپت كه اندكي با هم نا كوك باشد نيز زيبا خواهد بود.بدين سان شما ميتوانيد بينهايت صدا توليد كنيد و اين تازه در شرايطي است كه THRUها را در نظر نگرفتهايم.
روش ديگر استفاده از يك صداي سينتيسايزر است كه ضربه اول صدا در آن زياد باشد.اين صدا را ميتوان با صدايي كه فاقد ضربه نخست است تركيب كرد كه بسيار جالب به نظر ميرسد.هميشه به خاطر داشته باشيد كه در چه شرايطي ميخواهيد بنوازيد و آهنگ شما چه خصوصياتي دارد.در اين شرايط ميتواندي از ذوق هنري خود در انتخاب صداها استفاده كنيد.اگر از MIDI THRU نيز استفاده كنيد،ضخامت صداي خروجي بسيار زياد خواهد بود.دقت كنيد كه در عين پر بودن،صداها واضح باشد و قادر باشيد هر صدايي را كه در توليد صداي خروجي دخيل است يك به يك تشخيص دهيد.
همان طور كه گفتيم اين امكان وجود دارد كه دستگاههايي از انواع متفاوت با زبان MIDI با يكديگر ارتباط برقرار كنند.به طور طبيعي،انتظار داريم كه يك كيبرد با يك دستگاه همنوع خود مكالمه كند اما يك پيانو چه چيزي براي گفتن به يك ريتمساز دارد؟ در نظر بگيريد اگر يك پيانوي الكتريكي را به يك ريتمساز متصل كنيم و پيانو را به عنوان Master و ريتمساز را به عنوان Slave فرض كنيم چه پيش خواهد آمد.در اين حالت ريتمساز با هر ضربهاي به نتهاي پيانو،صداي كوبهاي را نيز ايجاد خواهد كرد كه اين كوبه ممكن است درام،باس درام،سايترام و … باشد.برعكس اگر ريتمساز را به عنوان Master و پيانو را به عنوان Slave در نظر يگيريم،با روشن كردن يكي از ريتمهاي برنامهريزي شده ريتمساز،پيانوي آكوري متناسب با آن خواهد نواخت.(توجه داشته باشيد كه ريتمساز امكانات محدودي براي برنامهريزي دارد،براي بهتر شدن كارهاي عملي،بهتر است از سكونسر يا كامپيوتر استفاده شود.)
يكي از كاربردهاي قوي زبان MIDI در رابطه با سكونسرهاست.تركيب صداها همان طور كه توضيح داده شد ميتواند صدايي بسيار زيبا و طبيعي ايجاد كند،اما هنوز هم محدود به اجراي نتها به وسيله Master است.سكونسر از سوي ديگر قادر است كه بخشهايي از نتهاي اجرا شده توسط چند توليدكننده را به حافظه بسپارد و سپس آنها را روي هم سوار كند.در اين حالت،در حالي كه ما ميتوانيم از صداهايي با كيفيت و تركيب خوب بهرهمند شويم،ميتوانيم يك قطعه را به خوبي تنظيم كنيم و يا حالت اركستراسيون به آن بدهيم.با سكونسر ميتوان مجموعهاي از نتها را بدون توجه به اينكه كدام دستگاه Master است و كدام نيست به صدا درآورد.با استفاده از دستگاه سكونسر ميتوان قطعاتي را تنظيم كرد كه هيچ نوازندهاي عملاً قادر به اجراي آن نيست.مثلاً ميتوان قطعهاي را كه مملو از نتهاي زير است،ابتدا با سرعت بسيار پايين در حافظه سكونسر ضبط كرد،قسمتهاي اضافي و خراب آن را ويرايش كرد و خروجي را با صرعت اصلي پخش نمود.مثلاً يك سكونسر به عنوان Master ميتواند يك سينتيسايزر را به عنوان نوازنده ملودي،يك پيانو را براي همراهي،يك سينتيسايزر ديگر را براي باس و يك دستگاه ريتمساز را در آن واحد كنترل كند.اطلاعات موسيقي اين چهار بخش به طور جداگانه در سكونسر ضبط ميشود و سپس به طور اتوماتيك هر چهر دستگاه همزمان شروع به كار ميكند و اجرا آغاز ميشود!
سيست كامپيوتري موسيقي
امپيوتر عمدتاً تا قبل از پيدايش MIDI با موسيقي در ارتباط نبود.مطمئناً درك هر مكالمه بين كامپيوترها و وسايل موسيقي كار بسيار مشكلي است.در اينجا نيز MIDI جعبههاي كوچكي را در اختيار دارد كه ميتواند زبان كامپيوتر را به MIDI ترجمه كند.اين جعبهها Interface نام دارد.
همانطور كه ميدانيم هر كامپيوتر اطلاعاتي در سختافزار خود دارد كه به كامپيوتر ميگويد چگونه عمل كند.يك قسمت از اين سختافزار ميتواند به كامپيوتر بياموزد كه چگونه مثلاً هم سكونسر باشد و هم به عنوان ويراستار (اديتور) عمل كند.به اين ترتيب ميتوان خطوط حامل بيشماري را روي صفحه كامپيوتر ظاهر ساخت و كار نتنگاري را با صبر و حوصله و دقت روي آنها انجام داد و دقيقاً مانند يك كاغذ پارتيتور آنها را نوشت و نتيجه را شنيد.(در سالهاي اخير نرمافزارهاي پيشرفتهاي وارد بازار شده است كه اكثراً با همان نام MIDI عرضه ميشود كه برخي از آنها قادر است بيش از صد نت را به طور همزمان ضبط و پخش كند و كار كردن با آنها نسبتاً هم ساده است. )
كاربردهاي ديگر MIDI
تاكنون به طور خلاصه كاربردهايي از MIDI را توضيح داديم،اما اينها تمام عملكردهاي MIDI نيست.مثلاً هنگام تعويض يك صدا در سيستم MIDI اين امكان وجود دارد كه تعداد زياي افكت را نيز كنترل كرد،يا مثلاً به صدا تأخير و يا طنين داد.يك سكونسر MIDI همچنين ميتواند با يك ضبط مولتي تراك همزمان شود و بينهايت پديده جالب و نوظهور در موسيقي ايجاد كند كه قبلاً حتي ذهن بشر تصور آن را نميكرد.
اطلاعاتي ديگر در مورد MIDI و موسيقي الكترونيك كانال:
MIDI Channal قادر است اطلاعات زيادي را از ديك دستگاه Master به يك دستگاه Slave منتقل كند.قسمت يا قسمتهايي از اين اطلاعات ميتواند مثلاً به وسيلة يك سكونسر جابجا شود.
براي اين منظور MIDI،شانزده كانال را در بر ميگيرد.تمام گونههاي مختلف مكالمات MIDI ميتواند به وسيله اين شانزده كانال به طور جداگانه فرستاده شود.بنابراين با يك كابل MIDI،شانزده قسمت مختلف در ان واحد ميتواند نواخته شود.كانالهاي MIDI از يك نظر شبيه كانالهاي تلويزيوني است.بسياري از ايستگاههاي تلويزيوني برنامهبشان را در يك زمان ارسال ميكنند.به اين معني كه آنتن گيرندة شما در يك لحظه تمام اين كانالها را دريافت ميكند و شما به دلخواه يكي از اين كانالها را انتخاب ميكنيد.
كانالهاي MIDI نيز به همان شكل عمل ميكنند.
يك دستگاه MIDI كه به عنوان Master عمل ميكند مثل ايستگاه تلويزيون است كه برنامه ارسال ميكند و يك دستگاه MIDI كه به عنوان Slave عمل ميكند مثل گيزندة تلويزين شماست و تنها تفاوت در اين است كه شبكههاي تلويزيوني اطلاعات را به طريق امواج و MIDI به وسيله كابل منتقل ميكند.بنابراين دستگاه MIDI Master ميتواند تصميم بگيرد كه كدام كانال را ارسال كند.از سوي ديگر دستگاه MIDI Slave ميتواند مانند گينردة تلويزيون شما عمل كند و انتخاب كند كه كدام كانال بايد شنيده شود.حتي اگر اطلاعات توسط تمام اين شانزده كانال گرفته شود،Slave تنها،كانال انتخابي خودش را ميشود.
به عنوان مثال اگر سينتيسايزر 1 فقط اطلاعات را از طريق كابل MIDI از كانال 1 دريافت ميكند.سينتيسايزر 2 فقط كانال از كانال 2 تغذيه ميشود.
به اين ترتيب كه اگر كيبرد Master در حال فرستادن اطلاعات از روي كانال 1 MIDI است،تنها سينتيسايزر 1 پاسخ ميدهد.يه همين ترتيب اگر 2 MIDI، Master باشد،تنها كانال 2 پاسخ ميدهد.حتي اگر سينتيسايزر 1 به طور واضح در حال گرفتن اطلاعات باشد نميتواند پاسخ گويد زيرا براي كانال ديگري تنظيم شده است.به عبارت ديگر براي درست كردن اين سيستم،بايد كانالهاي MIDI را به دقت انتخاب كنيد،با اين جنبه از كانالهاي MIDI،اين امكان وجود دارد كه شانزده قسمت را باشانزده ساز مختلف نواخت و تمام اين شانزده كانال را به وسيلة يك كابل منتقل كرد.
كانال TX :
نتهايي كه روي كيبرد مينوازيد و اطلاعات مربوط به تغيير كنترل،اين كانال منتقل ميشود.اگر اين كانال در حالت On يا Set قرار داده شود،اطلاعات از روي كانال TX انتقال داده ميشود.مثلاً اگر كانال TX روي 1 تنظيم يافته باشد،نتها روي كانال 1 منتقل ميشود.با تنظيم كانال TX در چند سيستم متصل به كيبرد Master ميتوانيد صداي آن دستگاهها را به راحتي با تغيير كانال TX تغيير دهيد.پس TX در واقع كنترل كنندة صداهاي Slave است.
كانال RX :
كانال RX،كانال دريافتي براي هر پارت را معين ميكند.هنگامي كه با سينتيسايزر در حال اجرا هستيد بايد مطمئن شويد كه كانال شويد كه كانال RX صدايي كه با آن مينوازيد با كانال TX كيبرد هماهنگ باشد.با تنظيم دو يا چند پارت در يك كانال،ميتوانيد آنها را همزمان با هم روي كيبرد بنوازيد.در اين حالت بايد پارتهاي بدون استفاده را Off كنيد.هنگامي كه يك سكونسر در حال ارسال پيام به سينتيسايزر است و در واقع اطلاعات خروجي از MIDI OUT خود را با صداهاي سينتيسايزر مينوازد،بايد كانال RX هر پارت با كانال ورودي اطلاعات دريافتي از سكونسر هماهنگ شود.در غير اسنصورت مممكن است اطلاعات ورودي به سينتيسايزر با صداهاي نامناسبي نواخته شود.
كانال كنترل TX :
اين عامل،كانالي را كه روي آن تغييرات برنامه از يك صداي ويژه از كيبرد منتقل ميشود معين ميكند.اين كانال ميتواند به طور جداگانه براي هر صدا اعمال شود.چنانچه اين عامل روي Set باشد،اطلاعات روي كانال TX تنظيم يافته از قبل منتقل خواهد شد و اگر روي TX تنظيم شده باشد،اطلاعات روي همان كانال TX منتقل خواهد شد.
وسعت كليدها :
با اين عامل شما ميتوانيد وسعت صداهاي دريافتي را از يك دستگاه خارجي متصل به كيبرد از طريق كابل MIDI كنترل كنيد.مثلاً اگر اطلاعاتي از سكونسر به سينتيسايزر وارد شود كه در محدودة وسعت تعريف شده براي سينتيسايزر نباشد،آن اطلاعات روي سينتيسايزر به صدا تبديل نخواهد شد،مگر اينكه وسعت كليدهاي سينتيسايزر به وسيلة اين عامل تغيير يابد.
كيفيت يا مد :
همان طور كه قبلاً گفتيم اگر يك Master و Slave بخواهند مشتركاً كار كنند بايد از كانالهاي همانند استفاده شود.اما راه ديگري براي Slave به منظور دريافت اطلاعات وجود دارد.اين كيفيت OMIN ON نام دارد و Slave را مجبور ميكند تا به تمام اين شانزده كانال در آن واحد پاسخ دهد.در يك طرح ساده از يك Master و يك Slave اين كيفيت كاربرد فراواني دارد زيرا Slave به اين توجه نميكند كه كدام كانال Master در حال كار است و همه آنها با هم ميشنوند.
با وجود اين هنگام استفاده از يك سكونسر كه در حال اجراي يك نمونه از كانالهاي متفاوت است،جدا كردن اطلاعات غير ممكن است.بنابراين در اي حالت Slave بايد در مد يا كيفيت OMIN OFF قرار گيرد و به طوري كه تنها اطلاعات كانال انتخاب شده را دريافت كند.
حالتهاي ديگري به نام POLY و MONO وجود دارد كه پيامها را به صورت اطلاعات Monophonoc (تك صدايي) و يا Polyphonic (چند صدايي) ارسال ميكند.
سازهاي كيبرد مثل پيانو و سينتيسايزر اغلب از كيفيت POLY استفاده ميكنند و MONO عمدتاً براي كنترل كننده MIDI گيتار به كار ميرود.در اين كيفيت اطلاعات مربوط به هر گيتار جداگانه به وسيله كانالهاي مجزا فرستاده ميشود و منبع صدا را به شش سينتيسايزر تك صدا تقسيم ميكند.سپسيك كانال به نام BASIC MIDIقرار داده ميشود و پنج كانال بعدي براي صداهاي ديگر استفاده ميشود.براي انتخاب اينكه از كدام يك از حالتهاي MONO ، POLY و OMIN و غيره استفاده شود،در MIDI يك انتخاب كننده به نام سكلتورمد كه چهار حالت دارد: مد 1 الي 4
MONO 1 كيفيت اول : POLY و OMIN ON – اطلاعات تمام كانالها را به صورت چند صدايي دريافت ميكند.
MONO 2 : MONO و OMIN ON – اطلاعات تمام كانالها را دريافت ميكند ولي تنها ميتواند در هر زمان يك نت را به صدا درآورد.
MONO 3 : POLY و OMIN OFF – تنها كانال انتخابي MIDI را به صورت چند صدايي دريافت ميكند كه در سكونسرها كاربرد فراوان دارد.
MONO 4 : MONO و OMIN OFF – تنها كانال يا كانالهاي ويژهاي از MIDI را دريافت ميكند و ميتواند در هر كانال تنها يك نت را به صدا درميآورد كه در كنترل كنندة گيتارها كاربرد فراوان دارد.پيامهاي موسيقيايي به وسيله كانلهاي جداگانه به دستگاهي ويژه در سيستم ارسال ميشود،بنابراين تنها روي دستگاههاي ويژه تأثير ميگذارد.پيام كانال شامل حالتهايي چون Pitch Bend on/off , Damper Pedal on/off , Note و غيره ميشود.
پيامهاي صوتي (Voice Messages) و پيامهاي مد (Mode Messages) :
پيامهاي صوتي:
الف) اطلاعات مربوط به نتها به طور ساده بيان ميكند كه كدام شستي فشار داده شده،چه هنگام فشار داده شد و چه هنگام آزاد شده است.
ب) تغييرات برنامه :
كاربرد تغيرات برنامه باعث ميشود كه Slave صداي خود را تغيير دهد.سينتيسايزرها،پيانوهاي الكتريكي و ديگر دستگاهها،حافظههايي پر از انواع و اقسام صدا دارند.با اين تغييرات تصنيف كننده ميتواند صداي مورد نظر را انتخاب كند.
ج) تغييرات در كنترل :
تغيير در كنترل ميتواند تنوعات متفاوتي به اجرا دهد كميتهايي مانند مدولاسيون،طنين،لرزش،پدال نگهدارنده و پرتامنتو (فواصل بين نتها را به طور پيوسته به يكديگر ارتباط ميدهد) باعث ميشود كه حالت آهنگها تغيير يابد كه هنگي از نوع تغييرات كنترلي است.برخي از كميتهاي پيش گفته در برخي شرايط مورد استفادهاي ندارد.
د)After touch (حساسيت ضربهاي) :
سينتيسايزرها و دستگاههاي نمونه ميتوانند طنين،ارزش وضوح و مقدار صدا را به حالتي با نواختن ايجاد كنند.مثلاً اگر براي ايجاد يك صداي بزرگ كافي است شستيها را محكم فشار دهيد و يا براي حالت لرزش ميتوانيد انگشتان را به روي سطح كلاويهها بلرزانيد.اين پديده را After touch يا حساسيت لمسي ميگويند كه ميتواند براي انتقال همان تذثير به وسيله MIDI به دستگاهي ديگر به كار رود.البته ساز Slave در ان وقت بايد تصميم بگيرد كه چگونه اطلاعات مربوط به After touch را كه دريافت كرده چگونه به كار گيرد.
ه) Pitch bender :
اگر دستگاه Master ، Pitch bender داشته باشد،اطلاعات ميتواند به وسيله MIDI منتقل شود.يكبار ديگر Slave تصميم خواهد گرفت كه آيا اين كيفيت را ميخواهد يا خير و اگر ميخواهد تا چه مقدار Pitch bender معمولاً به شكل يك كليد گردان تعبيه شده كه با آن ميتوان صداهايي شبيه كشيده شدن سيم گيتار را ايجاد كرد.(غالباً در كنار اين كليد،كليد ديگري به نام مدولاتور وجود دارد كه در صدا لرزشي ويژه ايجاد ميكند.)
پيامهاي كيفيتي :
همانطور كه قبلاً بيان شد MIDI چهار كيفيت يا MODE دارد و پيامهاي مربوط به مد براي تغيير در كيفيت Slave به كار ميرود.برخي از سينتيسايزرها يا پيانوهاي الكترونيكي از همان لحظهاي كه روشن ميشود در كيفيت 1 (omni on , poly) قرار دارد.بنابراين لازم است آنها را به كيفيت 3 (omni off , poly) ببريد تا بتوانيد از سكونسرها به طور اتوماتيك يك پيام كيفيتي ميفرستند تا Slave در ابتدا و روشن كردن Master به دنبال آن اغلب همين نتيجه حاصل ميشود.(يعني نتها به طور اتوماتيك به كيفيت 3 ميرود.)
پيامهاي مربوط به سيستم :
پيامهاي مربوط به سيستم نيز ميتواند به وسيله MIDI ارسال و دريافت شود.فرقي نميكند كه كانالهاي MIDI مربوط به Slave يا Master تنظيم شده باشد يا خير.به هر صورت اين پيامها براي كنترل كل سيستم MIDI به كار ميرود،يعني كليه دستگاههايي كه به وسيله كابل MIDI به يكديگر متصل شده است.براي مثال،اين پيامها ميتوانند به منظور همزمانسازي يك سكونسر و يك دستگاه ريتمساز به كار رود،به اين شكل كه آنها بتوانند دقيقاً در يك زمان با هم كار كنند،يا اجرا را شروع و متوقف و از مشكلات مربوط به سيستم MIDI اجتناب كنند.همچنين پيامهايي وجود دارد كه پيامهاي انحصاري سيستم نام دارد و منحصر به دستگاه ويژهاي است.به اين ترتيب كه هر كارخانه يك شماره كد دارد كه به وسيله آن دستگاههاي توليدياش با شاير دستگاهها تميز مييابد.اگر اطلاعات هر سيستم انحصاري با شماره ID اشتباه دريافت گردد،باعث ميشود كه دستگاه به آن اطلاعات پاسخ درست ندهد. به وسيله پيامهاي انحصاري اين امكان به وجود ميآيد تا صداي بين سينتيسايزرها انتقال يابد يا پارامترهاي موجود در يك سيستم،به وسيله يك سينتيسايزر برنامهساز مثل DG1000 يا DG300 تغيير يابد.
اجراي عملي MIDI و نتها
جدول كاربردي MIDI را مؤثر براي كنترل ارتباط MIDI :
گرچه MIDI اي ن امكان را براي محدوده وسيعي از سازها و دستگاههاي الكترونيكي به وجود آورده تا با هم ارتباط برقرار كنند.ولي اين بدان معنا نيست كه تمام دستگاهها زبان MIDI را به طور كامل ميفهمند.براي مثال با وصل كردن يك كابل MIDI از يك سينتيسايزر به يك افكتور MIDI،افكت ايجاد شده ممكن است چيزي كه شما خواستهايد نباشد،يا مثلاً استفاده از يك سينتيسايزر به همراه Pitch bend به يك پيانوي الكترونيك باعث اين نخواهد شد كه Pitch bend روي پيانواثر بگذارد.براي يك ارتباط كامل و موفقيتآميز بين دو دستگاه،آنها بايد اطلاعات جزئي در مورد يكديگر را نيز بفهند.
هنگام استفاده از يك سينتيسايزر به عنوان Master براي نواختن با صداي پيانوي الكترونيكي،آنها فقط در محدودة a ميتوانند عمل كنند.سينتيسايزر پرتامنتو Pitch bend دارد در صورتي كه پيانو فاقد اين امكانات است.
از طرف ديگر پيانو Soft Pedal دارد كه اين امكان براي سينتيسايزر نامفهوم است.بنابراين در يك سيستم MIDI با دستگاههاي متعدد و گوناگون،شما بايد اطلاعاتي را كه هر دستگاه ميتواند بفرستد و يا دريافت كند چك كنيد.
براي كنترل سريع اين اطلاعات،هر دستگاه يك كتابچه حاوي جدول كاربردي MIDI دارد كه گونههاي اطلاعاتي را كه ميتواند بفرستد و يا دريافت كند نشان ميدهد.
جدول كاربردي MIDI چطور خوانده ميشود؟
در سمت چپ جدول نامهاي گوناگون اطلاعاتي MIDI نوشته شده است.ستون ارسال / دريافت توانايي دستگاه در ارسال و يا دريافت آن پيامها نشان ميدهد.حرف o نشاندهنده بله و حرف x معرف نه است.اگر توانايي به عوامل ديگري نيز بستگي داشته بستگي داشته باشد،توضيحات اضافي نيز داده خواهد شد.
كانال اصلي :
دو ستون در كانال اصلي وجود دارد:روشن (Power on) و قابل تنظيم(can be set).ستون روشن نشان ميدهد هنگامي كه دستگاه را روشن كردهايد كدام كانال تنظيم شده است.به تازگي بيشتر دستگاهها طوري ساخته ميشود كه بتواند يك كانال MIDI ويژه را در حافظه داشته باشد.در اين حالت،كانالي كه شما آخرين بار انتخاب كردهايد،با روشن كردن دستگاه دوباره ظاهر خواهد شد.پس حافظه دستگاه حتي در حالت خاموش بودن،همچنان باقي ميماند can be set يعني كانالي كه ميتواند تنظيم يا set شود كه معمولاً كانالهاي 1 تا 16 است.
كيفيت:
سه ستون در اين بخش وجود دارد:روشن،پيام و تغييرات Alternative ستون روشن كيفيتي را كه هنگام روشن كردن دستگاه وجود دارد نشان ميدهد.ستون پيام نشان ميدهد كه آيا ممكن است دستگاه شما پيامهاي كيفيتي را دريافت كند و اگر ميتواند،پس از دربافت ميتواند كيفيت را تغيير دهد يا خير.ستون تغييرات Alternative تنها براي دستگاههايي به كار ميرود كه ميتواند كيفيت پيشين را به كيفيتي ويژه تغيير دهد.اين كيفيت در ستون تغييرات Alternative توضيح داده ميشود.
شمار نتها:
اين ستون بيشترين تعداد نتهايي را كه دستگاه ميتواند بگيرد و يا بفرستد نشان ميدهد.هر دستگاه معمولاً فقط ميتواند به تعداد سستيهايش نت بفرستد،در حالي كه بيشتر از اين تعداد نت دريافت ميكند.برخي از دستگاهها ممكن است تعداد متنوعي از نتها را دريافت كند،اما اين نتها را در امتاوهاي متفاوت به صدا درآورد كه اين حالت نيز در اين ستون توضيح داده ميشود.
سرعت:
در بخش سرعت دو ستون خاموش و روشن وجود دارد.اين ستون توانايي دستگاه در انتقال و دريافت اين دو حال را نشان ميدهد.منظور از سرعت.سرعت حركت انگشتان بر سطح شستيهاست.وقتي علامت x در ستون خاموش و روشن وجود داشته باشد،به اين معناست كه دستگاه نميتواند سرعت ضربهها را روي شستيها تشخيص دهد.
After touch يا پس نواختن (A.T) :
اين ستون نشان ميدهد كه آيا دستگاه ميتواند اطلاعات مربوط به A.T را دريافت كند يا خير. A.Tكيفيتي است كه پس از ضربهزدن به شستيها پديد ميآيد،اين كيفيت شامل مقدار صدا،لرزش و ضربه صدا است.دستگاهي كه كيفيت A.T داشته باشد ميتواند به اطلاعات ضربهاي انگشتان نيز پاسخ دهد.به اين ترتيب كه با ضربه بيشتر روي شستيها صداي بيشتري خواهيم داشت و احتمالاً ضربه صدا نيز بيشتر خواهد شد.با لرزش روي شستيها نيز ممك است در صدا لرزشي ايجاد شود.
Pitch bend :
گرداني در سمت چپ كيبرد وجود دارد كه معمولاً مانند جوياستيك به چند جهت نيز حركت ميكند.اين گردان با بالا و پايين رفتن خود نيز زير و بمي صدا را (به طور موقت) تغيير ميدهد،يعني عيناً همان حالتي كه نوازده گيتار براي وصل كردن نتها به يكديگر (گليساندو) انجام ميدهد و همچنين با حركت خود به چپ و راست ميتواند پديده مدولاسيون صدا را پديد آورد.ستون Pitch bend در جدول MIDI نشان ميدهد كه آياد دستگاه ميتواند اطلاعات مربوط به آن را دريافت و ارسال كند يا خير:
تغيير كنترل :
اين ستون نشان ميدهد آيا دستگاه ميتواند كنترلهايي مثل مدولاسيون،پدال دمپر،پرتامنتو و … را انتقال دهد و يا دريافت دارد يا خير.اين كنترلها بسيار مهم اند.به ويژه هنگام ارتباط دو سينتيسايزر از انواع متفاوت و يا يك سينتيسايزر و يك پيانو بايد بسيار به آنها توجه داشت.
سيستم انحصاري :
اين سيستم براي سكونسرهاي MIDI به كار ميرود.اين بخش بيان ميكند كه دستگاه ميتواند اطلاعات MIDI را بفهمد يا خير.
سيستم زمان واقعي :
اطلاعات زمان واقعي توانايي دستگاه شما در همزماني با MIDI را بيان ميكند.اگر دستگاه اطلاعات زماني را بفهمد ميتواند همزمان با ساير دستگاهها كار كند.اگر اطلاعات دستگاه فرمانده را بفهمد نيز ميداند كجا شروع و كجا اجرا را توقف سازد.
پيامهاي AUX :
اين ستون نشان ميدهد كه سيستم دريافت و ارسال دستگاه شما چقدر در دريافت پيامها موفق است و تا چه حدي نارساييهاي MIDI براي اين سيستم اشكال توليد ميكند.اين بخش براي استثناها در قوانين.كاربرد فراوان دارد.مثلاً اگر نقش و عملكرد يك دستگاه براي موقعيتهاي ويژهاي،در برخي از پارامترها به طور استثنايي تغيير ميكند در اين ستون نوشته ميشود.بنابراين،هنگامي كه دو يا چند دستگاه را با كابل MIDI به يكديگر پيوند دادهايد،بايد ستونهاي مربوطه در اين جدول را مطالعه كنيد تا ببينيد اساساً چنين تركيبي ممكن است يا خير.
تمام جدولهاي كاربرد MIDI يك فرمت (قالببندي) استاندارد دارد (Standard Format) كه كار تنظيم جدولها را آسان ميكند.به اين ترتيب كه ميتوانيد به راحتي ستون ارسال Transmit مربوط به Master را با ستون دريافت receive مربوط به دستگاه Slave مقايسه كنيد.
مثلاً اگر هر دو ستون داراي علامت x براي كيفيتهاي Pitch bend بود،پس ارتباطي در اين باره برقرار نخواهد شد.
براي جلوگيري از اشكالات MIDI چه بايد كرد؟
MIDI اين امكان را به شما ميدهد كه فطعه موسيقي دلخواهتان را با روشهاي گوناگون،به بهترين حالت ممكن درآوريد و درك موسيقيايي خود را به نمايش بگذاريد.چيزهايي از قبيل After touch همزماني (Syncchronization) و Pitch bend اشكالاتي را در هنگام كار به وجود ميآورد.زيرا اين عناصر به جابجايي مقادير زيادي اطلاعات بستگي دارد و همين جابهجايي خطاهايي را نيز در پي خواهد داشت.مشكلات دور از انتظار با ارتباطهاي ناقص و كمبود اطلاعات در مورد نحوه آنها و برخي عوامل ديگر به وجود ميآيد.
اتصال كابل MIDI :
بديهي است اگر كابلها به طور ناقص و غلط وصل شود اطلاعات اجرايي نميتواند به درستي انتقال يابد.مطمئن شويد كه كابلها از MIDI OUT دستگاه Master به MIDI IN دستگاه Slave متصل شده باشد.
نحوة تعويض كابلهاي MIDI :
هميشه بايد قبل از قطع ارتباط كابلها،دستگاه خاموش شود و سپس كابلها بيرون كشيده شود.پس تعويض كابلها در حالت «خاموش) بايد صورت گيرد.
دستور روشن كردن دستگاههايي كه به وسيله خطوط MIDI يه يكديگر متصل است:
هميشه دستگاه Master را در آخر روشن كنيد.البته روشن كردن آن زودتر از ديگر دستگاهها صدمهاي به دستگاه Master وارد نميآورد،ولي اين امكان وجود دارد كه تنظيم ديگر دستگاهها به هم بخورد و خطاهايي در سيستم ديده شود.زيرا همان طور كه ميدانيم اين Master است كه با ارسال پيام ديگر دستگاهها را تنظيم ميكند.
تنظيم Pitch bend و پس نواخت :
MIDI ميتواند اطلاعات مربوط به Pitch bend و پسنواخت را منتقل كند،اما اين انتقال در واقع به اين معني است كه دستگاه دوم ميفهمد كه درجه تغيير پنج تا حدي است و شستيها با چه قدرتي نواخته ميشود.ولي نميداند كه عملاً گردان پيچ تا چه حدي چرخيده است و A.T با كدامين افكت خود همراه است،در اين حالت گردان پيچ و A.T در هر دو دستگاه بايد از يك سنخ باشد.(در سينتيسايزرها معمولاً درجه گردان پيچ (Pitch bend) روي نمايشگر نشان داده ميشود.اگر درجه اولي مثلاً روي 1 و درجه دوي روي 3 تنظيم يافته باشد،تغيير پيچ دستگاه Master تأثيري ناهمگون روي Slave دارد.يعني مثلاً در حالي كه Master 5/0 پرده پيچ خود را بالا برده است، Slave5/1 پرده صداي پيچ خود را تغيير ميدهد.پس درجة گردان پيچها ابتدا بايد آزمايش شود و سپس با درجات همنام شروع به كار كند.) | 
